Ostoja Barcza

Kategoria

SOO - Obszar Specjalnej Ochrony Siedlisk

Kod

PLH260025

Położenie - powiaty

kielecki

Położenie geograficzne i opis obszaru

Ostoja obejmuje zachodnią część pasma Klonowskiego Gór Świętokrzyskich, z wzniesieniami Barcza, Ostra i Czostek oraz położone w południowej części podmokłe łąki. Pasmo górskie zbudowane jest z dolnodewońskich piaskowców i kwarcytów twardych i odpornych na wietrzenie, dolna część stoków pokryta jest lessem. Wzniesienia pasma porasta bór jodłowy z domieszką buka. W zachodniej części do lat 70 funkcjonowały na tym obszarze dwa kamieniołomy, w których pozyskiwano jasnoszare, piaskowce kwarcytowe. Warstwy skalne zawierają przeławicenia mułowców i iłowców. W skarpach dawnych kamieniołomów znajdują się też cienkie warstwy popiołów wulkanicznych, tzw. zielonych tufitów. Stanowią dowód na to, że w okresie dewonu w Górach Świętokrzyskich dochodziło do erupcji wulkanicznych. Po zaprzestaniu wydobycia nieeksploatowane wyrobiska stopniowo zapełniły się wodą i utworzyły dwa jeziorka.

Powierzchnia

1524,37 ha.

Wartość przyrodnicza i znaczenie

Na terenie ostoi występuje 8 siedlisk z załącznika I Dyrektywy Siedliskowej. Największe powierzchnie zajmują tutaj kwaśne i żyzne buczyny, które są bardzo dobrze wykształcone. W zbiorowiskach tych znajduje swoją nisze ekologiczną wiele rzadkich, chronionych i zagrożonych gatunków roślin. Cała ostoja położona jest w Paśmie Klonowskim, jako przedłużenie Pasma Łysogóry i graniczy z Świętokrzyskim Parkiem Narodowym, a zatem jest to teren górski z roślinnością związaną głównie z Karpatami. Lasy tutaj mają puszczański charakter o wysokiej naturalności; nie było tutaj wcześniej odlesienia, ze względu na teren górski, w związku z tym zbiorowiska leśne trwają tutaj od  początku historii roślinności tego regionu. Tereny południowe to fragment doliny Wilkowskiej z rzeką Lubrzanką i kilkoma jej dopływami - znajduje się tam jedna z najliczniejszych populacji przelatki aurini Euphydryas aurinia w województwie.
Na terenie ostoi, w rzece Lubrzance występuje skójka gruboskrupowa Unio crassus. Rzeka ta ma naturalny charakter związany z granicą lasu od północy i podmokłymi łąkami na południu w terenie niezasiedlonym. Warunki ekologiczne rzeki oraz występowanie rzadkich gatunków mięczaków: skójki gruboskrupowej i szczeżui wielkiej Anodonta cygnea stanowią ważny argument dla ochrony obszaru.

Instytucja lub osoba zbierająca informacje

Bartosz Piwowarski
Mariusz Gwardjan, Marek Bidas, Lech Buchholz - Towarzystwo Badań i Ochrony Przyrody
Jadwiga Barga-Więcławska - Zakład Zoologii Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego w Jana Kochanowskiego Kielcach
Waldemar Iwański