Ostoja Pomorzany

Kategoria

SOO - Obszar Specjalnej Ochrony Siedlisk

Kod

PLH260030

Położenie - powiaty

konecki

Położenie geograficzne i opis obszaru

Ostoja znajduje się  w mezoregionie Wzgórz Opoczyńskich, stanowiących północno zachodnie Otoczenie Gór Świętokrzyskich. W podłożu występują gliny zwałowe, głębiej - wapienie jurajskie, w obrębie których rozwijają się zjawiska krasowe, powodujące powstawanie widocznych na powierzchni zapadlisk (tzw. kras zakryty). Występują tu również obfite źródła krasowe. Jest to obszar z dużą ilością torfowisk wysokich i przejściowych najczęściej okolonych wydmami z późną fazą sukcesyjną boru chrobotkowego. Miejscami wykształciły się dystroficzne oczka wodne – bardzo rzadko spotykany typ siedliska w regionie. Ponadto występują tu bory bagienne i łąki zmienno wilgotne i (głównie) łąki świeże.

Powierzchnia

906 ha.

Wartość przyrodnicza i znaczenie

Na terenie ostoi zlokalizowane są trzy torfowiska („Białe Ługi”, „Gabrielnia”, „Przybyszowy”), będące miejscem rozrodu jednej z najmocniejszych populacji zalotki większej Leucorrhinia pectoralis w woj. świętokrzyskim. Maksymalnie w ciągu jednego dnia na terenie całej ostoi obserwowano ok. 70 imagines. Stanowiska gatunku położone są w odległości kilku km od siebie, zapewniając ważkom alternatywne miejsca rozrodu w przypadku zaniku któregoś z nich.  Na terenie województwa istnieje tylko kilka miejsc występowania zalotki większej, przy czym teren „Ostoi Pomorzany” jest jednym z dwóch miejsc o kluczowym znaczeniu dla zachowania gatunku.
Na terenie torfowisk występują ponadto zanikające w regionie cietrzewie Tetrao tetrix (EN) oraz dość liczna i stabilna populacja żurawia Grus grus. Z rzadszych owadów wykazano tu dostojkę akwilonaris Boloria aquilonaris (VU). Na skraju lasu spotykany jest niestrzęp głogowiec Aporia crataegi.
Na łąkach w porze lęgowej obserwowana jest para błotniaków zbożowych Circus cyaneus (VU) – najrzadszego krajowego przedstawiciela rodzaju. Wysoce prawdopodobne jest występowanie lęgowe tego rzadkiego gatunku – na stanowisku z dala od głównego areału występowania. Ponadto łąki ostoi zasiedla niewielka ale stabilna populacja modraszka telejusa Maculinea teleius (LC), również na granicy zwartego zasięgu występowania. Motyl ten na północy woj. świętokrzyskiego jest gatunkiem nielicznym i rozmieszczonym bardzo nierównomiernie.

Instytucja lub osoba zbierająca informacje

Piotr Wilniewczyc, Bogusław Sępioł, Roman Maniarski, Łukasz Mielczarek, Piotr Dębowski, Przemysław Kusiak - Towarzystwo Badań i Ochrony Przyrody
Mirosław Przybylski, Zbigniew Kaczkowski - Uniwersytet Łódzki
Mirosław Cieśla  - Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie
Alojzy Przemyski  - Zakład Botaniki Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy Jana Kochanowskiego w Kielcach