Ostoja Szaniecko-Solecka

Kategoria

SOO - Obszar Specjalnej Ochrony Siedlisk

Kod

PLH260034

Położenie - powiaty

buski, kielecki

Położenie geograficzne i opis obszaru

Ostoja leży się w środkowej części Garbu Pińczowskiego oraz południowo - zachodnim fragmencie Niecki Połanieckiej (Płaskowyżu Stanieckim i Kotlinie Borzykowskiej). Składa się z kilkunastu enklaw z malowniczymi wapiennymi i gipswymi wzgórzami porośniętymi roślinnością kserotermiczną. Teren poprzecinany jest licznymi ciekami wodnymi, miejscami tworzącymi zabagnione dolinki, w których wykształciły się torfowiska. W północnej części obszaru znajdują się liczne odsłonięcia gipsów, zwłaszcza wielko krystalicznych oraz liczne formy krasu  powierzchniowego i podziemnego np.: leje, studnie, zapadliska, jaskinie krasowe. Środkowa i południowa część wyróżnia się występowaniem wód mineralnych z wysiękami, którym towarzyszy roślinność halofilna jak np. w okolicach wsi Owczary.

Powierzchnia

8393,41 ha.

Wartość przyrodnicza i znaczenie

Ostoja jest miejscem występowania najcenniejszych siedlisk muraw kserotermicznych i torfowisk węglanowych, łąk solniskowych oraz ciepłych grądów. Jest to teren występowania aż czterech gatunków naturowych: starodub łąkowy Ostericum palustre, języczka syberyjska Ligularia sibirica, obuwik pospolity Cypripedium calceolus, lipiennik Loesela Liparis loeselii.  Zestawienie różnorodności i jakości siedlisk i gatunków jest unikatowe w skali kraju i Europy. Szacunkowo na Tereni ostoi występuje około 1100 gat. roślin naczyniowych, w tym ok.70 gatunków chronionych, 200 gatunków zagrożonych w skali regionu i kraju. Niepowtarzalne są układy krajobrazowe (w tym krasowe). Ostoja zabezpiecza najcenniejsze półnaturalne siedliska związane z występowaniem wapienia i gipsu.
Rozległy, zróżnicowany obszar stanowi najważniejszą w regionie ostoję dla dwóch gatunków motyli dziennych – modraszka telejusa Maculinea teleius i modraszka nausitousa Glaucopsyche nausithous. Istotne populacje tworzą tu również czerwończyk nieparek Lycaena dispar i czerwończyk fioletek Lycaena helle. Ostoja stanowi znaczący w skali regionalnej obszar występowania pachnicy dębowej Osmoderma eremita zasiedlającej tu przydrożne i śródpolne wierzby. Jest to także jedna z najważniejszych w regionie ostoja dla kumaka nizinnego Bombina bombina i traszki grzebieniastej Triturus cristatus, które szczególnie licznie zasiedlają południowe krańce ostoi z zalewanymi corocznie łąkami i kompleksami stawów hodowlanych. Spotkać tam można jeszcze dziewięć innych gatunków płazów oraz znaczące w województwie koncentracje ptaków wodno-błotnych. W tej części obszaru stwierdzono także występowanie piskorza Misgurnus fossilis i kozy Cobitis taenia.

Instytucja lub osoba zbierająca informacje

Alojzy Przemyski – Zakład Botaniki, Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy Jana Kochanowskiego w Kielcach
Joanna Przybylska, Roman Maniarski, Piotr Wilniewczyc, Maciej Bonk, Marek Bidas  - Towarzystwo Badań i Ochrony Przyrody
Mirosław Przybylski, Zbigniew Kaczkowski - Uniwersytet Łódzki
Mirosław Cieśla – Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie
Jadwiga Barga-Więcławska - Zakład Zoologii Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy Jana Kochanowskiego w Kielcach