Dolina Wschodniej

Położenie geograficzne i opis obszaru

Dolina Wschodniej to obszar obejmujący środkową część rzeki Wschodniej. Rzeka ta płynie osią Niecki Połanieckiej. Jej źródła leżą na Pogórzu Szydłowskim; jedno z nich znajduje się w Zreczach koło Chmielnika, drugie pod Drugnią. Rzeka rozcina płaską Nieckę Połaniecką i tuż przed Połańcem wpada do Czarnej. Wschodnia płynie szeroką doliną z malowniczymi zakolami, dno jest piaszczyste, muliste (w bystrzach żwirowo-kamieniste).  W dalszym biegu Wschodnia zasila stawy o łącznej powierzchni ok. 100 ha. Wschodnia wpada do Czarnej Staszowskiej dwoma kanałami: Kanałem Ulgi i Kanałem Młyńskim.
Dolinę Wschodniej porastają głównie łąki i pastwiska oraz niewielkie skupiska leśne, najczęściej lasy łęgowe, czasem dochodzą do niej lasy sosnowe. Każdego roku na wiosnę Wschodnia przekracza poziom alarmowy i podtapia okoliczne łąki i pola, użyźniając je. Średnie wahania poziomu wody w rzece wynoszą od 1 do 1,5 m.

 

Łąki w Dolinie Wschodniej - fot. R. Maniarski Dolina Wschodniej, koryto rzeki - fot. R. Maniarski

 

Powierzchnia

2921,13 ha.

 

Wartość przyrodnicza i znaczenie

Rozległa dolina rzeczna obejmująca kompleksy stawów hodowlanych stwarza idealne warunki do rozrodu dwóch chronionych gatunków płazów – kumaka nizinnego Bombina bombina (jedna z najliczniejszych w regionie populacji) i traszki grzebieniastej Triturus cristatus. Na terenie obszaru wykryto również trzy gatunki motyli dziennych z Załącznika II Dyrektywy Siedliskowej: czerwończyka nieparka Lycaena dispar , modraszka telejusa Maculinea teleius, czerwończyka fioletka Lycaena helle oraz trzeplę zieloną Ophiogomphus cecilia i skójkę gruboskorupową Unio crassus.
Dodatkowo Dolina Wschodniej stanowi ważną ostoję ptaków wodno-błotnych i większości krajowych gatunków płazów.

 

Łąki w Dolinie Wschodniej - fot. R. Maniarski Murawy na obrzeżach Doliny Wschodniej - fot. R. Maniarski

 

Instytucja lub osoba zbierająca informacje

Joanna Przybylska, Roman Maniarski, Maciej Bonk, Piotr Wilniewczyc - Towarzystwo Badań i Ochrony Przyrody
Jadwiga Barga-Więcławska – Zakład Zoologii Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy Jana Kochanowskiego w Kielcach
Waldemar Iwański
Alojzy Przemyski – Zakład Botaniki, Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy Jana Kochanowskiego w Kielcach